بواسیر یا هموروئید چیست


بیماری بواسیر با نام علمی هموروئید به صورت تورم و التهاب مویرگ‌های موجود در خروجی دستگاه گوارش یعنی مقعد بروز می‌کند. دیواره‌ها‌ی درونی مقعد چهار سانتی‌متر انتهایی روده‌ی بزرگ به دلیل داشتن خاصیت ارتجاعی و عملکرد دریچه‌ای آن از رگهای بالشتکی با دیواره‌های حساس تشکیل شده است . مویرگ‌های بخش ‌انتهایی دستگاه گوارش که موظف به مراقبت از کانال مقعد هستند، در هنگام دفع مدفوع خشک دچار کشش و ملتهب خواهند شد. کشیدگی دیواره‌ی سیاهرگ‌ها با کاهش توان انقباضی مانع پمپاژ خون به سمت نواحی بالاتر و بازگشت آن به قلب می‌شوند. بنابراین هر عاملی که مانع بازگشت خون داخل این عروق مخرج به قلب شود سبب افزایش فشار داخل این سیاهرگهای دهانه مقعد شده و سبب گشاد شدن وپیچ در پیچ شذن این عروق خواهد شد که به آن بواسیر یا هموروئید گفته میشود.


 




 


 


چه افرادی بیشتر به بواسیر مبتلا می شوند؟


به طور کلی بیماری بواسیر یا هموروئید در نیمی از افراد بالای ۵۰سال در جامعه شایع میباشد که فقط برخی از آنها دارای نشان و علامت میشوند، البته به این مفهوم نیست که جوان ترها در خطر ابتلا به این بیماری نباشند. دربین مردم جامعه افراد چاق، خانمهای باردار و حتی ورزشکاران و افرادی که نسبت به بلند کردن اجسام سنگین اقدام میکنند بیشتر از سایر مردم در خطر ابتلا به بواسیر یا هموروئید هستند.


علت بروز همورویید چیست؟


با وجود مشخص نبودن دلیل قطعی بیماری همورویید، پر واضح است که عدم پایبندی به برخی اصول تغذیه‌ای و سبک زندگی نادرست در به وجود آمدن آن بی‌تأثیر نیست که لیستی از آن‌ها عبارت است از:


  • عدم مصرف روزانه‌ی آب به میزان کافی: کم‌آبی بدن باعث سفت و سخت شدن مدفوع درون روده‌ها خواهد شد به صورتی که مدفوع سخت به سختی درون روده حرکت کرده و در سطح دیواره‌های درون کانال مقعد خراش ایجاد می‌کند.


  • مصرف نوشیدنی‌های حاوی الکل: الکل باعث ایجاد اختلال در عملکرد دستگاه گوارش می‌شود.


  • مصرف ناکافی میوه و سبزیجات: مصرف ناکافی میوه و سبزیجات و مواد غذایی حاوی فیبر منجر به کاهش سرعت حرکت مواد غذایی درون روده‌ها و ایجاد یبوست در فرد می‌شود.


  • اضافه‌وزن: چاقی و اضافه وزن علاوه بر ایجاد کم تحرکی در فرد و کاهش سرعت حرکات روده‌ای، فشار بیشتری را بر ناحیه مقعد وارد می‌کند.


  • فعالیت‌های بدنی سنگین و نادرست: ورزش‌های سنگینی که به شیوه‌های غیر اصولی با وارد کردن فشار زیاد بر بدن انجام می‌شود به خروجی دستگاه گوارش و کف لگن آسیب وارد می‌کند.


  • پرهیز از فعالیت بدنی و زندگی ماشینی: کم‌تحرکی و عادت به زندگی‌های ماشینی فعالیت دستگاه گوارش را کم می‌کند.


  • باقی ماندن طولانی مدت در وضعیت ایستاده یا نشسته: شغل‌های نشسته امروزی مانند کارمندی یا رانندگی در مسافت‌های طولانی با تحت فشار قرار دادن مقعد زمینه‌ساز بیماری بواسیر هستند.


  • حمل وسایل سنگین و بیشتر از توانایی جسمی فرد: بلند کردن اجسامی با وزنی بیش از حد نرمال توان فیزیکی بدن فرد به عضلات کف لگن از جمله کانال مقعد آسیب می‌رساند.


  • ازدیاد فشار شکمی با سرفه‌های شدید و مکرر: با سرفه فشار ناحیه‌ی داخل شکم افزایش می‌یابد و با هر بار تکرار شدن آن عضلات کف لگن نیز تحت‌الشعاع قرار می‌گیرد.


  • زور زدن هنگام دفع مدفوع: اجابت مزاج با زور عضلات ناحیه‌ی مقعد را بیش از حد کشیده و تحریک می‌کند.


  • رابطه‌ی جنسی مقعدی: به دلیل دریچه‌ای بودن عضلات ناحیه مقعد و بسته بودن آن در مواقع عادی، هنگام نزدیکی مقعدی آلت تناسلی با زور و فشار آن را باز می‌کند، همین فشار عضلات و اعصاب آن را تضعیف و کنترل بر دریچه را کم می‌کند. تکرار رابطه‌ی جنسی مقعدی دیواره‌ی عروقی این ناحیه را نیز نازک و تحریک می‌کند.


چه بیماری هایی ممکن است به بواسیر منجر گردد


  • تجربه‌ی اسهال و یبوست‌ مزمن: ممکن است آسیب در دریچه مقعد هنگام خروج سریع مدفوع در هنگام اسهال با ایجاد اصطحکاک یا خروج کند و به سختی آن حین یبوست با ایجاد فشار به وجود آید.


  • اختلالات کبدی: مشکلات کبدی با ایجاد اختلال در روند طبیعی فعالیت دستگاه گوارش می‌تواند زمینه‌ساز هموروئید شود.


  • کانسر کولون(سرطان قسمتی از روده بزرگ): سرطانی شدن قسمت‌هایی از روده مانع حرکات روده‌ای و ایجاد مشکلاتی در هضم و دفع مدفوع می‌شود.


  • پارگی مقعد هنگام برش عضلات کف لگن در زایمان سخت: در برخی زایمان‌های سخت برای کمک به خروج سر نوزاد، نیاز به برش‌های عمقی‌تر در ناحیه‌ی کف لگن است، بی‌احتیاطی حین برش می‌تواند عضلات ناحیه‌ی مقعد را نیز درگیر و به آن آسیب بزند.


  • ضعف عصبی عضلانی دریچه مقعدی به علت کهولت سن: ممکن است با بالا رفتن سن کنترل عصبی عضلانی فرد بر ناحیه‌ی مقعد کم شود و کنترل فشار وارد بر آن از توان فرد خارج گردد.


  • بارداری: بارداری نه تنها به دلیل تغییرات هورمونی مؤثر بر دستگاه گوارش و ایجاد یبوست، بلکه به دلیل فشار ناشی از بزرگی شکم و رحم باعث تحریک ناحیه‌ی مقعد می‌شود.


  • اختلالات روحی و روانی: مشکلات و بیماری‌های روحی مانند افسردگی نه تنها روح بلکه جسم فرد را تحت تأثیر کم‌توجهی و آسیب قرار می‌دهد.


  • اعتیاد به مواد مخدر: مواد مخدر از جمله تریاک با برهم زدن عملکرد صحیح دستگاه گوارش و ایجاد یبوست فرد را مستعد هموروئید می‌کند.


  • مصرف برخی داروها: اختلالات گوارشی ناشی از عوارض برخی داروها نیز فرد را در معرض آسیب بواسیر قرار می‌دهد.


نکته: یبوست‌های مزمن به صورت دفع ناکامل مدفوع و چند روز در میان با ایجاد فشار در عضلات دریچه‌ای ناحیه‌ی مقعد باعث اختلال در حرکت یاری‌دهنده ماهیچه‌های صاف راست روده‌ی این ناحیه به عروق آن شده و بدین گونه زمینه را برای ابتلا به هموروئید فرآهم می‌کنند. بسته به میزان فشار وارد شده حین عمل دفع و تعداد دفعات تجربه‌ی یبوست‌های سنگین و آزاردهنده، آسیب وارده به عروق ناحیه‌ی مقعد شدت می‌یابد. با هر بار تکرار شدن اجابت مزاج‌های طولانی و سخت، اختلال در عملکرد دریچه انتهایی روده‌ و آسیب عروقی بیشتر و بیماری در فرد پیشرفته‌تر خواهد شد. در نهایت فرد زمانی متوجه جراحت کانال مقعد خود خواهد شد که نشانه‌هایی چون درد و خونریزی ظاهر شود.

بیماری هموروئید می‌تواند با علایم و نشانه‌های متفاوتی در هر فرد بروز کند. توجه به موقع به نشانه‌ها و پیگیری فوری آن‌ها بهترین راه‌کار درمانی این بیماری است. به دلیل آسیب دیدن ناحیه‌ی مقعدی در این بیماری دور از ذهن نیست که در ۹۹ درصد موارد کسی جز خود فرد متوجه آن نخواهد شد. اگرچه نمی‌توان این توقع را از کودکان یا افراد عقب‌مانده داشت ولی در آنان نیز والدین یا اطرافیانی هشیار می‌توانند در آگاهی به موقع از آن مفید باشند.


چه عوامل بیرونی می تواند باعث بواسیر گردد


  • باقی مانده به حالت نشسته به مدت طولانی و به طور مداوم: عمدتاً مشاغل اداری و یا کسانی است که به مدت طولانی در پشت یک میز یا در مقابل کامپیوتر قرار می‌گیرند، به همراه رانندگان اتوبوس، کامیون و حتی خلبانان در این گروه قرار می‌گیرند. باقی ماندن برای مدت طولانی به حالت نشسته، گردش خون را در اندام تحتانی دشوارتر می‌کند. این افراد به منظور پیشگیری از ابتلا به بواسیر باید عادات طبیعی استفاده از پله به جای آسانسور، پیاده روی کوتاه مدت قبل و بعد از کار و تغییر وضعیت بدن هر دو ساعت یک بار را در خود تقویت کنند.

  • باقی مانده به حالت ایستاده به مدت طولانی و به طور مداوم: این حالت عمدتاً مربوط به حرفه‌هایی است که شانس زیادی برای نشستن ندارند مانند کارگران، پیشخدمت‌ها، آرایشگران و فروشندگان و غیره. ایستادن طولانی نیز دارای اثرات منفی بر عضلات و اسکلت فرد و همچنین بر روی عروق و گردش خون است. توصیه می‌شود در حین کار حالت پاها عوض شده و با ایستادن بر روی انگشتان پا یا تغییر وزن و سنگینی خود بر روی هر پا هر دو الی سه دقیقه مانع آسیب‌های احتمالی شوند.

  • فعالیت‌های شدید فیزیکی و سنگین: کارکنان انبارها و بنادر هر دو متعلق به این گروه هستند. فعالیت فیزیکی ناگهانی و شدید می‌تواند فشار روی عروق خونی رکتوم را افزایش دهد. بنابراین توصیه می‌شود به درستی تمام حرکات بدنی را انجام دهند. همچنین پیشنهاد می‌‌شود که با ورزش مناسب کف لگن و عضلات اطراف اندام‌های لگنی (مثانه، واژن و رحم …) را تقویت کنند.

  • سطوح بالای استرس و تنش محیط کار: استرس می‌تواند به راحتی بر عملکرد بدن از جمله حرکت روده تأثیر بگذارد. افرادی که دارای مشاغلی هستند که نیاز به صرف زمان طولانی دارد، ممکن است نیاز به توالت را به تعویق بیندازند و با این کار خطر ابتلا به یبوست و در نتیجه بواسیر را در خود افزایش دهند. بنابراین لازم است تا با مذاکره با مسئولین محیط کاری خود حتماً وقتی را برای استراحت و دستشویی در محیط کار در نظر بگیرند.


انواع درجات هموروئیدیابواسیر


به طور کلی بیماری هموروئید یا بواسیر را نسبت به شدت علائم آن به چهار دسته تقسیم میشود وزمانی که فرد بیمار به پزشک مراجعه میکند بعد از معاینه پزشک بهترین وموثر ترین روش درمان را نسبت به شدت ودرجه بواسیر فرد بیمار به او پیشنهاد می دهد.


 هموروئید یا بواسیردرجه یک


در این درجه بالشتکهای هموروئید یا بواسیر از مقعد بیرون نمی گردند و فقط نشانه های آن دفع خون از مقعد و یا دفع خون با دفع مدفوع  و مشاهده خون در مدفوع است در این مرحله هموروئید های کوچکی در سطح درونی دهانه مقعد به وجود می آیند که خیلی از اشخاص به این مرحله چندان توجهی نمی کنند تا هنگامی که به علت کشیده شدن مدفوع به روی آنها منجر به خونریزی می گردد.


هموروئید یا بواسیردرجه دو


در این درجه بالشتکهای همورئیدی یا بواسیری از مقعد بیرون می گردند اما به خودی خود می توانند دوباره به جای اولشان برگردند و نشانه آن خونریزی با درد است. در این درجه ناحیه کوچکی از هموروئید در هنگام دفع مدفوع از مقعد بیرون می گردد که به علت سفت بودن بافت پیوندی کانال مقعد همورئید مجددا به درون باز می گردد.


هموروئید یا بواسیردرجه سه


در این درجه بالشتکهای هموروئید از مقعد بیرون می گردند اما به خودی خود نمی توانند به محل اصلی شان برگردند و بایست با دست آنها را به درون مقعد هل داد و نشانه آن احساس درد با خونریزی است.

 


هموروئید یا بواسیردرجه چهار


در این درجه بالشتکهای همورئید یا بواسیر همواره در بیرون از مقعد هستند و به درون نمی روند و خیلی دردناک و با خونریزی همراه است که بایست در این درجه خیلی سریع به پزشک متخصص برای درمان همورئید اقدام نمود.


 آیا به کارگیری از لیزر در درمان بواسیر یا هموروئید اثرگذار می باشد؟


در زمانهای قبل به منظور درمان هموروئید یا بواسیر از عمل جراحی به شیوه باز یا سنتی بهره می بردند که عیب هایی مانند بیهوشی، خون ریزی، پانسمان های دراز مدت، درد پس از عمل جراحی، بستری شدن بیمار به مدت طولانی، عفونت و سایر موارد توام بود. ولی در حال حاضر با به کارگیری از فن آوری های لیزری و یا اشعه درمانی ( مادون قرمز) درمان همورئید یا بواسیر به یک عمل سرپایی با کمترین زمان ممکن رسیده که نتیجه های خیلی خوبی نیز نسبت به سابق دارد. قسمتی از برتری های این شیوه به شرح زیر است:


1​- یکی از خوبی های به کارگیری لیزر در درمان هموروئید که خیلی مورد استقبال بیماران است این است که شخص مبتلا پس از عمل سرپایی احتیاجی به استراحت و بستری شدن ندارد و قادر است بدون درنگ پس از جراحی به سر و  زندگی اش برود.

2​- به منظور حذف کردن بافت هموروئیدی دیگر از چاقوهای جراحی  بهره نمی گیرند با به کارگیری از لیزر بافت را به راحتی بر می دارند و در هنگام برداشتن نیز لیزر قسمت پایانی اعصاب بریده شده را بازسازی می کند و پس از عمل جراحی سرپایی بیما درد و خون ریزی را در هیج جای قسمت های عمل شده ندارد. 

3​- به کارگیری از لیزر در درمان هموروئید شخص مبتلا آشکار شدن برخی از بیماری های واگیر دار نظیر : هپاتیت و ایدز را به حداقل و یا هیچ میرساند به این خاطر که لیزر قسمت مورد عمل را بدون هر گونه میکروب و به طور کامل استریل مینماید.

4​- به کارگیری از لیزر منجر به ترمیم عروق لنفاوی می شود و ئر آخر سر ورم قسمت عمل شده پایین می آید.

5​- در درمان هموروئید با لیزر دیگر احتیاجی به بیهوشی شخص مبتلا نیست و به حالت سرپایی با بی حسی موضعی قابل درمان  است.

6​-  در درمان هموروئید با لیزر شخص مبتلا پس از عمل شدن گرفتار بی اختیاری مدفوع نمی گردد.

7​-  مدت زمان عمل جراحی هموروئید با لیزر کمتر از یک ساعت می باشد.