پرسش: در مواردی که شاکی در دادن وجه یا مال به متهم فریب می خورد، لیکن منظور وی به دست آوردن مال یا امتیاز نامشروع و خلاف قانون بوده آیا کلاهبرداری محقق است؟






 


انگیزه شاکی در تحقق جرم کلاهبرداری


پرسش: در مواردی که شاکی در دادن وجه یا مال به متهم فریب می خورد، لیکن منظور وی به دست آوردن مال یا امتیاز نامشروع و خلاف قانون بوده آیا کلاهبرداری محقق است؟


نظر اکثریت


کلاهبرداری در جایی محقق می شود که اصل معامله شروع باشد، اما آنجا که اصل معامله مشروعیت ندارد نه تنها کلاهبرداری که هیچ جرم دیگری نیز اتفاق نیفتاده،چون معامله نامشروع تحت حمایت قانون گذار نیست و مواد قانون مجازات بر بستر و مبنای اعمال مشروع حرکت می کند. موضوع صرفاً جنبه حقوقی دارد شاکی برای استرداد مال خویش باید دادخواست بدهد و باید مواد 303 و 348 قانون مجازات اسلامی در نظرگرفته شود.


www.newslaw.net


نظر اقلیت


گروه اول: موضوع از مصادیق کلاهبرداری است زیرا در تعریف اعمال متقلبانه قانون گذار محدودیت ایجاد نکرده که مال یا امتیاز وعده داده شده حتماً باید مشروع باشد در خصوص سوال اموال با حیله و نیرنگ برده شده مشروع بودن یا نبودن موضوع تاثیری ندارد و کلاهبرداری است.


گروه دوم: با اعتقاد به اینکه اطلاق عنوان کلاهبرداری بر موضوع صحت ندارد زیرا شاکی برای به دست اوردن امتیاز قانونی فریب نخورده و این شخص تحت حمایت قانون گذار نیست لیکن متهم که بدون دلیل و به طریق نامشروع مالی را کسب کرده نباید رها شود و موضوع از مصادیق ماده 2 قانون تشدید بوده و متهم بر این اساس باید مجازات شود.


نظر کمیسیون نشست قضائی (2) جزائی


در موضوع کلاهبرداری، توسل متهم به وسایل متقلبانه و فریب دادن دیگری و بردن مال او از این طریق ملاک تحقق جرم است به عبارت دیگر قصد و انگیزه شاکی تاثیری در تحقق یا عدم تحقق این جرم ندارد و همین قدر که تحت تاثیر مانورهای متقلبانه شخص دیگری فریب خورده و مالی را بدهد جرم کلاهبرداری تحق می یابد.