اختلال پانیک ( Panic disorder ) چیست ؟


 اختلال پانیک ( Panic disorder ) اختلالی است که با حمله های ناگهانی ترس مشخص می شود. حملات پانیک یک نوع پاسخ به شرایط استرس زا می باشد. هرانسانی گهگاه احساس ترس و اضطراب می کند. فشارهای شغلی، مشکلات مالی و … ممکن است به احساس ترس منجر شود. اما حمله های پانیک متفاوت اند. این حمله ها عبارت اند از موجی از ترس شدید هنگامی که خطر یا تهدید واقعی وجود ندارد.


بسیاری از افراد که برای اولین بار دچار این حملات می گردند ،فکر می کنند که دچار حمله ی قلبی شده ، در حال از دست دادن عقل خود هستند و یا دارند می میرند. بسیاری می گویند این حملات دلهره آورترین وقایع زندگی آنها بوده است.

اگر این حملات بصورت مکرر و غیر منتظره اتفاق افتد بعنوان بیماری پانیک تلقی خواهد شد ، ولی حملات پانیک در جریان دیگر بیماریهای اضطرابی نیز اتفاق می افتد. بعنوان مثال کسانی که دچار فوبیا (ترس از مکانهای سربسته ، ارتفاع ، جاهای پرازدحام و …) هستند ، ممکن است حملات پانیک را با قرار گرفتن در شرایط اضطراب آور تجربه کنند.


نخستین حمله پانیک اغلب کاملاً خود به خود است. اما گاه حمله های پانیک به دنبال آشفتگی، فعالیت بدنی، فعالیت جنسی یا آسیب هیجانی متوسطی روی می دهند. وقتی حمله پانیک آغاز می شود، علایمش در عرض ده دقیقه به سرعت تشدید می شود. بیماری که در مدت ۴هفته، ۲حمله یا بیشتر داشته است و دائماً از وقوع حمله دیگری می ترسد، مبتلا به اختلال پانیک است.


حمله پانیک ۳۰ – ۲۰ دقیقه و به ندرت بیش از یک ساعت به طول می انجامد .


حمله پانیک حداقل با چهار علامت از نشانه‌های زیر همراه است :


1- ترس از تنهایی


2- ترس از، ازدست دادن کنترل در مکان های عمومی مثلا زمین خوردن در محل کار یا مدرسه و دانشگاه


۳-ترس از مکانهایی که خروج از آنها شاید دشوار باشد


۴-خانه نشین شدن برای مدت طولانی


۵-احساس جدایی و بیگانگی با دیگران


۶-احساس بیچارگی


۷-وابستگی به دیگران


۸-احساس غیرطبیعی بودن اندام بدن


۹-احساس غیر طبیعی بودن محیط


۱۰- پریشانی و اضطراب ناگهانی


۱۱- رفتار و مزاج غیر عادی ، سراسیمگی ، لرزش و تکان های ناگهانی


12- سرگیجه ،حالتی شبیه غش کردن


13- تعرق بیش از اندازه


14- سرخ شدن پوست


15- اختلال در تنفس


16- احساس درد در قفسه سینه


17- تپش قلب


18- حالت تهوع و استفراغ


19- کرخت شدن


20- ناراحتی معده


21- افکار مغشوش و آشفته


22- ترس از دیوانه شدن


23- ترس از مرگ قریب الوقوع علاوه بر این نشانه‌ها احساس‌هایی نیز بیمار را همراهی می‌کنند. احساس دیوانگی، از دست دادن کنترل و یا نزدیکی مرگ از جمله احساس‏های شایع بیماران است. در کنار این‌ها احساس غیر واقعی بودن محیط اطراف و یا جدا شدن از جسم هم می‌تواند در طول یک حمله پانیک اتفاق بیفتد.


حمله پانیک می تواند به دو حالت رخ دهد:


– غیر منتظره / نبود هیچ گونه نشانه یا عامل آغازگر آشکار به هنگام بروز حمله

– قابل انتظار / قرار گرفتن در موقعیتی که معمولا در آن ها حمله پانیک رخ می دهد




 


علائم روانی حمله پانیک


علایم روانی عمده این بیماری عبارتند از، ترس مفرط و احساس قریب الوقوع بودن مرگ و نابودی.

بیمار غالباً نمی تواند علت ترس خود را بیان کند.

ممکن است دچار اغتشاش شعور شود و در تمرکز اشکال پیدا کند.


علایم پانیک جسمانی حمله پانیک


ضربان سریع و کوبنده قلب یا ضربان نامنظم


درد یا احساس فشار در قفسه سینه


تعریق


لرزش


تنگی نفس


احساس خفگی


تهوع یا درد شکم


سرگیجه


احساس کرختی در دست و پا


احساس گر گرفتگی یا سرمای ناگهانی


تهوع


سرگیجه




 


علل اختلال پانیک


پزشکان دقیقا نمی دانند که دلیل اختلال هراس چیست. محققان دریافته اند که این اختلال می تواند در خانواده ها به جریان بیفتد، اما آنها مطمئن نیستند که چقدر از این اختلال، به خاطر ژن های شما یا محیطی است که در آن رشد کرده اید. مغز افراد مبتلا به اختلال پانیک ممکن است در پاسخ به ترس بسیار حساس باشد.


به نوبه خود، مصرف مواد مخدر یا الکل به عنوان تلاشی برای مقابله با اختلال هراس ، می تواندنشانه ها را بدتر کند. افراد مبتلا به این اختلال اغلب افسردگی عمده ای دارند. اما هیچ شواهدی وجود ندارد که داشتن یک وضعیت، موجب بروز وضعیت دیگر شود.


درمان پانیک


دارو درمانی، توان بخشی و روش های آرام سازی (relaxation) است که می تواند به شما در کنترل این حملات کمک فراوانی کند. نکات دیگری که می تواند آرامش بیشتری به فرد دچار حمله دهد شامل این موارد است: اطمینان دادن به بیمار مبنی بر اینکه این علایم مربوط به یک بیماری شناخته شده است و باعث مرگ نخواهد شد، تشویق بیمار به تنفس آرام و عمیق در مواقع تنگی نفس،migna.ir اجتناب از مصرف کافئین و نیکوتین. دارو درمانی آلپروزولام و پاروکستین SSRIs ،TCAs ،و… از داروهای مورد استفاده در درمان اختلال پانیک هستند.

درمان شناختی- رفتاری با گروه درمانی و خانواده درمانی به بیمار و خانواده اش کمک می کند که خود را با واقعیت وجود این اختلال در فرد بیمار و مشکلات روانی- اجتماعی ناشی از آن سازگار سازند. دوره درمان پس از بهبود اولیه که حدود یک ماه طول میکشد، در حدود 8 تا 12 ماه است.


بیشتر بخوانید:


نشانه های حملات پانیک( panic attack) راه های مقابله و درمان آن+ 2 فیلم آموزشی


 


گردآورنده: عاطفه کریمی


پایگاه نیوزی ایران وکیل