لامپ های LED  به عنوان یکی از منابع روشنایی با دو ویژگی مصرف کم و عمر نسبتا بالا به سرعت جایگزین لامپ های رشته ای شد. اگرچه این لامپ ها صنعت روشنایی را تغییر دادند اما تهدیدزا بودن آنها برای سلامتی افراد، سوالی است که محافل پزشکی را به خود مشغول داشته است.


لامپ LED نوعی لامپ جامد است که با استفاده از سیستم دیود نورافشان مصرف انرژی را بسیار کاهش می دهد و همین امر سبب شده تا طرفداران ویژه ای را در میان تولید کنندگان ،فروشندگان و مصرف کنندگان این نوع کالا داشته باشد. از دیگر ویژگی های این لامپ ها عمر بالای آنهاست.


LED مخفف light emitting diode یا دیود ساطع کننده نور است. این نوع دیودها نیمه هادی هایی هستند که با گذر جریان از آنها مقداری انرژی به صورت نور از آنها ساطع می شود.

در واقع افزایش جمعیت جهان و مصرف زیاد انرژی در لامپ های معمولی یا همان لامپ های رشته ای و همچنین افزایش حجم تولید گازهای گلخانه ای ناشی از آن عواملی بودند که جای لامپ های LED را در صنایع مختلف جهان باز کردند.

اکنون لامپ های LED با سپری کردن سیر تحول از ارکان اصلی خانه های هوشمند هستند و به نظر می رسد روند روبه پیشرفت آنها در صنایع سبب می شود تا این کالای کم حجم جای بسیاری دیگر از انواع لامپ های نوری بگیرد.

براساس تحقیقات موسسه تحقیقات نویگنتˈ آمریکا تا سال 2023 میلادی مصرف لامپ های LED در جهان فراگیری بسیاری زیادی پیدا خواهد کرد.


پروفسور Niels kuster تحقیقاتی را در اداره بهداشت زوریخ در کشور سوئیس بر روی لامپ های کم مصرف در دانشگاه پلی تکنیک انجام داده است. اندازه گیری اشعه های مغناطیسی که از این لامپ ها در اداره ها و منازل، روی میز ها، اماکن عمومی و… تولید و پخش می شوند اندازه گیری شده است. اداره بهداشت زوریخ با در نظر گرفتن نتایح کلیه این آزمایشات اعلام کرد که بدن انسان این اشعه های الکترو مغناطیسی را جذب نموده و به مرور زمان روی سلول های مغزی، اعصاب و ماهیچه ها اثر گذاشته و ایجاد تورم می کند و از همه مهم تر اینکه محیط زیست را آلوده می نماید. این لامپ ها حکم بمب های کوچک پر از جیوه را دارند که در داخل حباب نگهداری می شوند و برای سلامتی دشمنی بزرگ می باشد.


مشکلات لامپ های LED


این لامپ ها سه نوع مشکل عمده دارند:


۱-    تولید اشعه الکترو مغناطیسی


۲-    تولید بخار جیوه


۳-    ساطع کردن اشعه u.v


تحقیقاتی که مرکز تحقیقات CRIREM در فرانسه انجام شد به جامعه بشری هشدار داد که :« این  لامپ ها را تا جایی که می توانید به هیچ عنوان استفاده نکنید مخصوصاً در فواصل نزدیک به بدنتان قرار ندهید اقلاً فاصله این لامپ ها از بدن باید یک متر باشد. اعتراضات شدیدی به اتحادیه اروپا صورت گرفت مبنی بر این که اگر این لامپ های معمولی را از رده خارج کنیم اشخاصی که توسط این لامپ های کم مصرف بیمار شده و از بین می روند هزاران هزار برابر افزایش می یابند.


در ژوئن ۲۰۰۸ نیز در مجلهJournal of Industrial Medicine تحقیقات دیگری در آمریکا و در صنایع پزشکی انجام شد مبنی بر این که لامپ الکتریکی کثیف ۵ برابر خطر سرطان را بیشتر می کند و هم چنین در کانادا نیز تحقیقاتی راجع به این لامپ ها انجام شد که همگی آن ها هم تایید شدند.


در این لامپ ها ۵ میلی گرم جیوه وجود دارد که سمی برای مغز، سیستم عصبی، کلیه، چشم و … محسوب می گردند با این که فقط ۵ میلی گرم جیوه در این لامپ وجود دارد این ناثیرات مهلک را می بینیم. در صورتی که حتی ۱ میلی گرم آن هم برای نابودی انسان زیاد است و صدمات زیاد و سنگینی به بدن انسان وارد می سازد.


البته آزمایشات دیگری هم انجام شد. مثلاً وقتی این لامپ ها شکسته می شوند بخار جیوه در تمام آن منطقه تا شعاعی بسیار وسیع پخش می گردد و هفته ها اثر خود را باقی می گذارد همان طور که توضیح داده شد این لامپها مثل یک بمب کوچک هستند. و حتی در حمل و نقل نیز این لامپ ها مشکلاتی را ایجاد می کنند از آنجایی که گاهی در کامیون ها شکسته می شوند و بخار جیوه در شهر پخش شده و تا به مقصد برسد همه محیط را آلوده می کند و این در حالی است که در همان منطقه از مبدا تا مقصد باعث آلودگی هوا شده و حتی آب و خاک را هم آلوده می سازد.


در نتیجه با توجه به اینکه لامپ های معمولی را از بازار جمع آوری کردند و جلوی تولید آن ها را گرفته اند و سیاست های غلطی را اعمال کردند که لامپ های کم مصرف را همگی مردم به زور و حتی از روی جهل و اجبار باید استفاده کنند چون لامپ رشته ای در بازار یافت      نمی شود. یادمان باشد که شکستن یک لامپ در یک کامیون فقط شکسته شدن یک لامپ نیست بلکه میلیون ها ضرر به محیط، آب، خاک و بدن آدمی می رساند.


علاوه بر آن اشعه های u.v و مغناطیسی روی اعصاب و سلولهای مغزی اثر می گذارد ، به چشم (آب مروارید) ، کبد، کلیه و پوست هم ضرر های زیادی می زند.


تحقیقاتی با عنوان(HPA) Health protection Agency در مجله Guardian در انگلیس به چاپ رسید که این تحقیقات روی تمام لامپ های کم مصرف و حتی LED انجام شد و دانشمندان متوجه این شدند که اشعه u.v خطر سرطان و بیماری های پوستی را خیلی زیاد می کند خصوصاً کسانی که از این لامپ ها در اداره ها و روی میزهای کارشان نصب کرده اند و یا کارمندانی که مشغول کار هستند، با اشعه u.v زیادی که از این تولید می شود بیشتر در معرض خطرند.


هم چنین British Association of Dermatologist نیز تحقیقاتی را انجام داده است که مبنی بر آن است که کسانی که بیماری های پوستی دارند و هم چنین به نور، حساسیت زیاد دارند بیماری آن ها تشدید شده و در بعضی موارد این بیماران ادعای خسارت از شرکت های لامپ کم مصرف مثل OSRAM و غیره را نیز کرده اند.


برخی افراد هم که مشکل بیماری پوستی نداشته اند اثرات آن را روی پوست صورت خود به شکل علائم سرخی که یک نوع آلرژی محسوب می شود و زخم هایی روی صورت جا        می گذارد، دیده اند.


تحقیقات دیگری که دکتر Antony Carr در دانشگاه Sussex University بر روی اشعه UV-C انجام داده است نشان گر آن بوده که این لامپ ها که می گویند درصد کمی U.V تولید می کنند هم صدمه به DNA می زنند خصوصاً کسانی که زیر این نور ها کار می کنند و پوست بدنشان قرمز شده است و شبیه به سوختگی می باشد که در نهایت منجر به سرطان پوست، سر درد، خستگی چشم و مشکل تمرکز می گردد.


نکته دیگر این که این نور آبی رنگ (لامپ های کم مصرف) تولید و ترشح ملاتونین را در بدن کم کرده و مشکل بی خوابی، بیماری های غدد و سکته قلبی را نیز ایجاد می کند.


این لامپ ها چیزی جز یک بمب کوچک نیستند که همگی آلوده و سمی هستند و ما تقریباً همیشه و همه جا با آن ها سر و کار داریم.




 


لامپ  LED و خطر افزایش سرطان


محققان می گویند: علت اصلی سرطان زا بودن هر منبع نوری ناشی از قرار گرفتن در معرض تابش اشعه فرابنفش و مواد شیمیایی خطرناک به کار رفته درون آن است.

به گزارش مجله علمی ساینتیفیک امریکن (scientific American)، با توجه به اینکه لامپ های LED از جیوه استفاده نمی کنند در زمره منابع نوری سبز محسوب می شود. از طرفی به دلیل بازده بالا در انتشار نور و میزان کم مصرف انرژی قابل رقابت با انواع دیگر لامپ های کم مصرف هستند.

البته تهدیدات این لامپ ها مورد توجه سایر مراکز تحقیقاتی قرار گرفت.

نتایج یک مطالعه که در مجله علوم و تکنولوژی محیط زیست آمریکا منتشر شده ،حاکی از آن است که این نوع لامپ حاوی مواد سمی از جمله سرب ، آرسنیک است. این تحقیق در دانشگاه کالیفرنیا (UC) انجام شد و طی آن آزمایش هایی بر روی لامپ های LED  چراغ های تزئینی، چراغ های راهنمایی و چراغ های ترمز خودروها انجام شد. نتایج این تحقیق این گونه گزارش شد که لامپ های LED قرمز رنگ با شدت کم، هشت برابر سرب بیشتر نسبت به انواع دیگر این لامپ ها دارند. طبق این گزارش، لامپ LED سفید حاوی حداقل این میزان سرب است. همچنین نیکل از دیگر فلزات سنگین به کار رفته در لامپ های LED است که باعث ایجاد واکنش های حساسیت زا در یک پنجم از افراد جامعه می شود.

مس از دیگر فلزات سنگینی است که در ساخت این نوع لامپ ها استفاده می شود که به عنوان یک تهدید مهم زیست محیطی محسوب می شود زیرا اگر این فلز از بقایای لامپ ها ال ایی دی وارد رودخانه ها و دریاچه ها شود ،مسمومیت آبزیان را به دنبال دارد.




 


لامپ های LED  و اختلالات خواب


 پزشکان در این زمینه هشدار می دهند که لامپ های LED می توانند مشکلات خواب برای افراد ایجاد کنند.


 کارشناسان سلامت اعتقاد دارند که LED های سفید ممکن است نور آبی بیش از حدی را ساطع کنند که می تواند تاثیرات شدیدی بر روی بینایی و خواب داشته باشد.


به منظور کاهش مصرف انرژی در سراسر جهان، نور سفید و سرد LED ها جایگزین تابش زرد رنگ و گرم چراغ های خیابان ها شده است اما این کار هزینه داشته است، به طوری که پزشکان هشدار می دهند که این لامپ ها می توانند از طریق تاثیر بر خواب و بینایی به سلامتی ما آسیب وارد کنند.


بر اساس تحقیقات انجام شده، استفاده بیش از اندازه از چراغ های LED مانع ترشح هورمون ملاتونین در بدن شده و باعث اخلال در چرخه خواب می شود.




 


ضرر لامپ های LED برای چشم ها


نورهای LED سطوح بالایی از تشعشع در نوار آبی شعاع نور رنگین کمان است که طی زمان می تواند به شبکیه چشم صدمه بزند.


دکتر سلیا سانچز راموس به عنوان محقق دانشگاه «کامپلوتنس» در مادرید اسپانیا اظهار داشت: 


شبکیه یک بافت بسیار حساس است که چشم را پوشانده و هرگز دوباره رشد نمی کند و یا زمانی که صدمه ببیند، قابل تعویض نیست. شبکیه های آسیب دیده به زودی به یک وضعیت اپیدمی تبدیل می شود و علت اصلی آن استفاده گسترده از رایانه، تلفن های همراه، نمایشگرهای تلویزیون و حتی چراغ های راهنمایی رانندگی و چراغ های خیابانی است که به تدریج ال ای دی ها جایگزین آنها شده اند.


نور LED برای کودکان، افرادی که چشمانشان به نور حساس است و افرادی که به دلیل شغل شان مدام با نورهای LED مواجه اند، ضرر دارد.


انتظار می رود که با گذشت زمان این مشکل وخیم تر هم بشود، چرا که طول عمر انسان ها بیشتر می شود و کودکان در سال های نخست زندگی خود به جای کاغذ بیشتر از دستگاه های الکترونیک به ویژه برای انجام تکالیف درسی استفاده می کنند. چشم ها برای نگاه مستقیم به نور طراحی نشده اند، بلکه آنها برای دیدن با نور طراحی شده اند.


این در شرایطی است که ما می توانیم با تأثیرات خطرناک اشعه ها مقابله کنیم که این امر با استفاده از محافظ چشمی مناسب و بستن چشم ها برای تعدیل شرایط امکان پذیر است.


همچنین بر اساس توصیه محققان، مصرف غذاهای غنی از ویتامین A چون فلفل و اسفناج می تواند در محافظت از چشم ها موثر باشد.


لامپ های LED و بیماری های روانی


بر اساس تحقیقات صورت گرفته بین قرار گرفتن در معرض نور چراغ های LED و تشدید اختلالات روانی همانند دوقطبی رابطه مستقیم وجود دارد.




 


هشدار


محققان می گویند: در حالی که شکستن و یا بازکردن یک لامپ LED و تنفس دود و بخارات ناشی از آن باعث بروز سرطان نمی شود اما مواد سمی موجود در آن باعث بروز بیماری های مهمی در بدن می شود. از این رو اگر یک لامپ LED در خانه شکست باید در زمره زباله های خطرناک محسوب شود و برای تمیز کردن آن از دستکش استفاده شود.

تمیزکردن زباله های ال ایی دی هم اقدامی پر احتیاط است. برای جمع آوری زباله های LED های چراغ های راهنمایی و رانندگی که در آن ها از لامپ های قرمز رنگ استفاده شده باید از لباس خاص محافظ استفاده شود.

همچنین کارشناسان زیست محیط دانشگاه کالیفرنیا آمریکا می گویند: باید توجه داشت که این نوع لامپ ها باید به عنوان زباله جداگانه دفن شوند.

این محققان توصیه می کنند: سازندگان این نوع لامپ ها می توانند با کاهش غلظت فلزات سنگین در این نوع محصولات می توانند سلامت هرچه بیشتر این نوع لامپ ها را افزایش دهند.