لخته خون می تواند در تمام شریانهای بدن ایجاد شود و آسیب های جدی و مرگباری را به وجود آورد. لخته شدن خون یک فرآیند عادی و طبیعی است ولی بیشتر مردم این پدیده را نمی شناسند و معمولا زمانی متوجه این اتفاق می شوند که خون بیش از حد عادی لخته شده و آسیب های جدی به اعضا بدن وارد کرده است.گاهی اوقات لختگی خون به خودی خود رفع می شود، اما همیشه هم اینگونه نیست.


وقتی یک لخته خون دریکی از وریدهای بزرگ گیر می افتد ترمبوز ورید عمقی یا اصطلاحا DVT رخ می دهد. شایع ترین این حالت لخته خون در پاها می باشد. اما در نقاط دیگر بدن مانند بازوها، لگن، ریه ها حتی در مغز نیز DVT رخ می دهد. یک لخته کوچک خون بی حرکت، معمولا بی ضرر محسوب می شود. اما اگر همراه با لخته خون شکستن عضو هم اتفاق بیوفتد، ممکن است لخته خون به سمت قلب و ریه حرکت کند.


کم تحرکی و نشستن های طولانی مدت


سفرهای طولانی با هواپیما، رانندگی و یا سفر طولانی با اتومبیل، نشستن طولانی مدت پشت رایانه، تماشای طولانی مدت تلویزیون و … می توانند در صورت ادامه دار بودن موجب لخته شدن خون شوند. این مهم و ضروری است که هر ۳۰ تا ۴۰ دقیقه یکبار حتما از جایتان بلند شوید و حرکت کنید تا جریان خون به سهولت انجام بگیرد.


اگر امکان جابه جایی و راه رفتن برایتان وجود ندارد، هر چند وقت یک بار پاهایتان را حرکت و ورزش دهید تا خون به راحتی از رگ های خونی پا عبور کرده و به سمت قسمت های بالایی بدن جریان یابد. یک جا ماندن خون برابر است با لخته شدن آن.


 دوران بارداری


سطح بالای هورمون استروژن در خون در دوران بارداری به افزایش میزان فاکتورهای انعقادی در خون منجر شده و گلبول های قرمز را در معرض لخته شدن قرار می دهد. همچنین بارداری فشار در ورید های لگن و پا را نیز افزایش می دهد. خطر لختگی خون تا شش هفته پس از زایمان نیز ادامه دارد، بنابراین پیاده روی و انجام حرکات ورزشی سبک (تحت نظر پزشک) توصیه می شود.


چاقی و بلندی قد


چاقی، افراد را در معرض خطر بیشتر لخته شدن خون آن هم به علت عدم تحرک بدنی قرار می دهد. بهتر است همیشه توده بدنی تان را بین اعداد ۱۸.۵ تا ۲۵ نگه دارید. همچنین بسیاری از مردم نمی دانند که قد نیز در لخته شدن خون نقش بسزایی دارد. زنان با قد بالای حدود ۱۷۰.۵ سانتی متر و مردان با قد بالای حدود ۱۸۳ سانتی متر در معرض خطر بیشتری هستند.


ضربان قلب نامنظم


ضربان نامنظم قلب اغلب هیچ نشانه ای ندارد، اما دلیلی برای لخته شدن خون محسوب می شود. فیبریلاسیون دهلیزی یک نوع ضربان نامنظم قلب است که می تواند فرد را در معرض خطر بالای لختگی خون قرار دهد. علت آن نیز آن است که خون به علت پمپاژ نامنظم در نواحی از قلب می ماند و بعد به یک لخته تبدیل می شود. این نوع لخته ها ممکن است خود را به مغز رسانده و سبب سکته ی مغزی شوند.


مصرف قرص ضدبارداری


استروژن و پروژسترون موجود در قرص های جلوگیری از بارداری ، غلظت فاکتورهای انعقادی خون را افزایش داده و خطر لخته شدن خون را بالا می برند.


ابتلا به سرطان


برخی از انواع سرطان موجب لخته شدن گلبول های قرمز می شوند . سرطان تخمدان، پانکراس، روده ی بزرگ، معده ، ریه و کلیه از این دسته هستند. همچنین برخی داروهای شیمی درمانی نیز به لختگی خون منجر می شوند.


سیگار کشیدن


مواد شیمیایی موجود در سیگار به رگ های خونی آسیب رسانده و باعث لخته شدن خون می شود. اگر از آن دسته افرادی هستید که سیگار می کشید، به فکر برنامه ریزی برای ترک آن باشید.


ژنتیک و سابقه خانوادگی


برخی افراد اختلالاتی نظیر اختلال فاکتور V لیدن را به ارث می برند که سبب لخته شدن خون می شود. بیماری های دیگری نظیر سندرم خودایمنی فسفولیپید، بیماری های خاص کلیوی و مشکلاتی در ورید های تحتانی و برخی بیماری های دیگر که به طوری ژنتیکی به ارث می رسند، از این دسته می باشند.


 افزایش سن


در حالی که این مشکل در هر سنی می تواند رخ دهد، اما با افزایش سن خطر ابتلا به لخته شدن خون نیز افزایش می یابد. در حالیکه پیری یک فرآیند طبیعی است، با برنامه ریزی برای یک زندگی سالم و چک کردن منظم وضعیت جسمی از خودتان مراقبت کنید.


جراحی های بزرگ احتمال لخته شدن خون را افزایش می دهند


جراحی های بزرگ مانند جراحی باسن، شکم ، پا و … خطر لخته شدن خون را بالا می برند (به علت عدم توانایی جهت تحرک بدنی). همچنین هر گونه آسیب به پاها نیز می تواند بروز این مشکل را سبب شود.




 


بسیاری از علائم لخته شدن خون شباهت زیادی به علائم بیماریهای دیگر دارد. مثلا شایع ترین لخته خون در ساق پا رخ  می دهد و بروز علائم بستگی به میزان خسارت لخته دارد.


یک لخته بزرگ می تواند تورم و درد شدید در این ناحیه را بروز دهد. از دیگر علائم لخته خون در پا ورم، درد، احساس گرمای زیاد، درد ساق پا هنگام کشش انگشتان به سمت بالا و  تغییر رنگ به سمت آبی می باشد.




 


از نشانه هایی که یک لخته خون در شکم ایجاد می کند درد شدید شکم همراه با استفراغ و اسهال است.


البته این نشانه ها می تواند یک ویروس معده یا حتی یک مسمومیت غذایی باشد.


ولی برای مراقبت های حرفه ای و بهداشتی بهتر است به این علائم دقت کنید.




 


یک سردرد ناگهانی و شدید همراه با دشواری در دید و تکلم نشان دهنده وجود یک لخته خون در مغز است.




 


نشانه های احتمالی لخته خون در ریه ها یا آمبولی ریوی عبارتند از: تنگی نفس شدید و به طور ناگهانی، درد قفسه سینه، تپش قلب یا ضربان قلب سریع، مشکلات تنفسی و سرفه خونی


عوارض یک لخته کوچک خون می تواند بسیار آزار دهنده باشد.


توقف جریان خون  و یا حرکت لخته خون در شریانها حمله قلبی، سکته مغزی، نارسایی کلیه، مشکلات بارداری و . . . ایجاد می کند.


با خودداری مصرف سیگار و مراقبت های حرفه ای بهداشت، خود را از این عوارض دور نگه دارید.


اگر علائم لخته شدن خون به خصوص آبی رنگ شدن عضو، تنگی نفس شدید و ناگهانی، درد قفسه سینه، ناتوانی در تکلم و شنوایی  به شما دست داد بلافاصله با اورژانس تماس گرفته و دستورات پزشکی را انجام دهید.