تا زمانی که دروغگویی به صورت عادت درنیامده باشد و جزء شخصیت ثابت فرد نشده باشد معمولاً با نشانه هایی توأم است. این قبیل نشانه ها عبارتند از : پریدگی رنگ، واکنش های عضلانی، ناراحتی‌های تنفسی، برافروختگی و سرخ شدن صورت، هیجان زیاد، ضربان قلب، لکنت زبان، دست‌پاچه شدن، رفتارهای تصنعی، خودنمایی، خودفریبی، تناقض‌گویی و فراموشی است. گفتار شخص دروغگو در موقعیت‌های مختلف یکسان نیست لذا، به همین خاطر گفته اند دروغگو کم حافظه است. در صورتی که دروغگویی استمرار یابد و جزء شخصیت فرد درآید فرد بر واکنش های خود مسلط شده و از بروز علایم ظاهری جلوگیری می کند تا جایی که فرد بدون بروز هیچ‌گونه علایم و نشانه هایی به دروغگویی می پردازد.


در صورتی که کودک، نوجوان و سایر افراد خانواده به این کار زشت به عنوان نوعی بیماری مبتلا باشند والدین بعضی از کارها را باید انجام دهند و در مقابل باید بعضی کارهایی را انجام ندهند تا بتوانند به اصلاح رفتار فرد بپردازند. هریک از این دو وظیفه، به بخشهایی تقسیم می شوند که به صورت زیر فهرست شده اند؛




 


این گونه کارها از راه آموزش صحیح و درست صورت می گیرد تا به طور مستقیم و یا غیر مستقیم بینندگان و شنوندگان به کارهای ضد اخلاقی هدایت نشوند. این نوع اعمال عبارتند از:


الف – کشف علت یا علت های دروغگویی و اقدام در جهت رفع آن عوامل . مثلاً اگر علت، اضطراب تشخیص داده شود؛ باید اولیا عامل اضطراب را در خانواده از بین ببرند.


ب – تقویت راستگویی از صفات بسیار نیکوست که با فطرت انسان نیز هماهنگ و همسو است. افراد از این نظر راستگویی را دوست دارند که خود نیز راست بگویند. لذا باید ضرر و زیان دروغگویی را برای افراد خانواده روشن نمود و از مزایای راستگویی و صداقت نیز مطالبی ارای کرد تا وی به صداقت و راستی تمایل پیدا کند.


ج – آزادی در بیان احساسات. فرد باید در خانواده با آزادی کامل بتواند احساسات مثبت و منفی خود را آزادانه ابراز دارد و بدون ترس و واهمه بگوید از چه کسی یا چه چیزی خوشش می آید و یا متنفر است. این یکی از راه های شناخت نیازها و کمبودهای فرد است تا بتوان در حد مقدورات نیازهای وی را برآورده نمود.


د – درک احساس . همان طور که ما انتظار داریم دیگران ما را درک کنند و در رفع مشکلاتمان ما را کمک کنند، کودک و نوجوان نیز چنین انتظاری از ما دارند. لذا بهتر است با وی مهربان بود تا وی درک کند که مجبور نیست به دروغ متوسل شود و این نکته را درک کند که مشکلات و گرفتاری برای همه است و هر مشکلی راه حلی منطقی و عقلی دارد.


ه – ارضای نیازها . نیازهای دوره ی کودکی، نوجوانی و جوانی به صورت پیوستاری هستند. بهتر است در طول این پیوستار به تمام نیازهای دوره های مختلف افراد خانواده نوجه خاصی نمود و در راه رفع این نیازها به کمک خود آن ها اقدامات شایسته ای انجام داد.


و – احترام به شخصیت . در خانواده باید افراد اعم از کودک، نوجوان و جوان مورد احترام قرار گیرند تا شخصیت آن ها شکل گیرد و برای خود ارزش قایل شوند در غیر اینصورت دچار ضعف شخصیتی خواهند شد که برای جبران آن به دروغ گفتن رو می آورند.


ز – ایجاد آرامش . محیط زندگی اگر با آرامش و امنیت توام باشد نیازی برای توسل به دروغ در فرد ایجاد نمی شود. زیرا در این گونه محیط ها فرد به راحتی حقیقت را بیان می دارد و ترسی برای بیان حقیقت در او ایجاد نمی شود که به دروغ متوسل شود.


ح – توجه به توان و استعداد افراد . درک این نکته که تفاوتهای فردی افراد، متنوع است و پذیرفتن این نکته که باید از هر کسی مطابق توان و استعدادش کار خواست باعث می شود تا از تحمیل کارهای فوق طاقت و توان افراد، جلوگیری شود.


ت – وفا به عهد و پیمان . عمل به قول و قرار توسط بزرگترها این آموزش و باور را به کودکان و نوجوانان می دهد که آنها هم باید به قول و قرار خود وفادار باشند و سعی نکنند با دادن وعده های دروغین از زیر بار مسئولیت شانه خالی کنند.




 


در مقابل کارهایی که مفید بود و والدین می بایست انچام دهند، کارهایی وجود دارند که والدین باید از انجام دادن آن در مقابل کودکان، نوجوانان و جوانان خودداری کنند این گونه کارها عبارتند از:


الف – در مقابل دروغگویی کودکان، نوجوانان و جوانان نباید واکنش غیر اخلاقی و هیجانی از خود بروز داد، بلکه باید به طور منطقی با آن ها برخورد کرد.


ب – عدم درخواست از کودک، نوجوان و جوان برای تعریف جزء به جزء جریانات و ماجراها به طور دقیق. زیرا اگر قسمتی از ماجرا فراموش شود، باعث می شود تا وی به سرهم کردن، بافتن و دروغ گفتن وادار شود.


ج – از کارهایی که اعتماد به نفس و شخصیت کودک، نوجوان و جوان را خدشه دار کند باید پرهیز کرد.


د – از مچ‌گیری و حالت بازجویی افراد باید پرهیز نمود زیرا این کار باعث می شود که وی به دروغگویی متوسل شود.


ه – بیماری دروغگویی را نمی توان با تحقیر، سرزنش، تهدید یا تنبیه درمان نمود. برای تغییر و اصلاح رفتار افراد دروغگو راه های مذکور کارساز نیست.


بیشتر بخوانید:


 


تهیه کننده: عاطفه کریمی


منبع: مشکلات نوجوانی وجوانی – ابوالقاسم اکبری


پایگاه نیوزی ایران وکیل