اهمیت مکتب فرهنگی بریتانیا به اندازه ای است که در بعضی نقاط این مکتب را آغازگر مطالعات فرهنگی تلقی می کنند و فرهنگ پژوهی به معنای خاص را در آثار و فعالیت های آنان متبلور می دانند




 


ایران وکیل – اهمیت مکتب فرهنگی بریتانیا به اندازه ای است که در بعضی نقاط این مکتب را آغازگر مطالعات فرهنگی تلقی می کنند و فرهنگ پژوهی به معنای خاص را در آثار و فعالیت های آنان متبلور می دانند. معمولا هم از ریچارد هوگارت و ریموند ویلیامز به عنوان بنیانگذاران این دیدگاه در دهه 1960 نام می برند. کتاب هایی که اغلب از آن به عنوان آغازگر مطالعات فرهنگی یاد می شود، کتاب کاربردهای سواد هوگارت و فرهنگ و جامعه ویلیامز است. این مطالعات گرچه به طور مشخص از روش شناسی یکسانی برخوردار نیستند، اما در نقد پوزیتیویسم یا عینی گرایی بر ذهنیت و سوبژکتیویته تأکید کرده اند و به مطالعه فرهنگ در ارتباط با زندگی افراد پرداخته اند. لذا باید تصریح کرد که ذکر عنوان مطالعات فرهنگی بریتانیا ذیل دریافت انتقادی، از روی مسامحه و به دلیل نقد بر فرهنگ توده ای و تأثیرپذیری آنان از ارای افرادی مانند گرامشی و بنیامین است.


هوگارت مرکز مطالعات فرهنگی معاصر بیرمنگام را که بنیادی تحقیقاتی با اعطای درجه کارشناسی ارشد بود، در سال 1964 تاسیس کرد. از آن به بعد مطالعات فرهنگی به عنوان رشته ای آکادمیک که شامل مطالعات ادبی، جامعه شناسی و تاریخ اجتماعی می شود، تثبیت شد.  فعالیت های این مرکز در تهیه مقاله ها، رساله ها و مکتوبات دیگر سبب توجه بیشتر به این حوزه شد.


مطالعات فرهنگی بریتانیا که اساس و بنیان آن را نقد فرهنگ توده ای جوامع غربی (مدرن) تشکیل می دهد، به طور عمده از دو جریان فرهنگ شناسی تاثیر پذیرفته است: نئومارکسیست‌هایی مانند گرامشی و آلتوسر و نظریه های اندیشمندان محافضه کار ؛ به ویژه مکتب لیویزیسم. در واقع در دو دهه پس از جنگ جهانی دوم گسترش فرهنگ توده ای از طریق رسانه های همگانی واکنش های متعددی را در میان فرهنگ پژوهان برانگیخت. نئومارکسیست‌ها بویژه اصحاب مکتب فرانکفورت که با تعدیل گفتمان مارکسیستی و تاکید بر عنصر فرهنگ به این موضوع می نگریستند، از جمله جریان های مهم این دوره به حساب می آیند.


بیشتر بخوانید:


اما در این دوره نویسندگان و نظریه پردازان محافظه کار نیز به نقد پیدایش جامعه توده ای و فرهنگ توده ای پرداختند. به نظر نویسندگان محافظه کار، فرهنگ توده ای تنها در جامعه توده ای و بر اثر عواملی مانند شهرنشینی فزاینده، صنعتی شدن، مهاجرت و نوسازی شکل می گیرد و گسترش می یابد.


تهیه کننده عاطفه کریمی


منبع: انقلاب و فرهنگ سیاسی ایران – حمیدرضا اسماعیلی


پایگاه نیوزی ایران وکیل