پرسش: مردی با استفاده از شناسنامه همسرش که در خانه موجود بوده است به بانک مراجعه می کند و با توجه به آشنا بودن با رئیس بانک اقدام به افتتاح حساب جاری به نام همسرش و با امضای خودش می نماید. (امضا متفاوت با امضای خود فرد و همسرش است) سپس مبادرت به صدورچک از حساب مفتوحه کرده و یکی از چک های صادره برگشت می خورد. دارنده چک چه عنوانی و از چه شخصی می تواند شکایت کند؟ همسر مرد مذکور تحت چه عنوانی از همسرش می تواند شکایت نماید؟ شایان ذکر است شناسنامه متعلق به این خانم در منزل مشترک و در جایی قرار داشته که مابقی اسناد خانوادگی را نیز در آن جا قرار داده بودند و هر دو نفر به آن دسترسی داشته اند. آیا عنوان کیفری، منتسب به رئیس بانک مربوط می شود؟




 


کلاهبرداری محسوب شدن ارائه دسته چک به زوج با مدارک زوجه


پرسش: مردی با استفاده از شناسنامه همسرش که در خانه موجود بوده است به بانک مراجعه می کند و با توجه به آشنا بودن با رئیس بانک اقدام به افتتاح حساب جاری به نام همسرش و با امضای خودش می نماید. (امضا متفاوت با امضای خود فرد و همسرش است) سپس مبادرت به صدورچک از حساب مفتوحه کرده و یکی از چک های صادره برگشت می خورد. دارنده چک چه عنوانی و از چه شخصی می تواند شکایت کند؟ همسر مرد مذکور تحت چه عنوانی از همسرش می تواند شکایت نماید؟ شایان ذکر است شناسنامه متعلق به این خانم در منزل مشترک و در جایی قرار داشته که مابقی اسناد خانوادگی را نیز در آن جا قرار داده بودند و هر دو نفر به آن دسترسی داشته اند. آیا عنوان کیفری، منتسب به رئیس بانک مربوط می شود؟


www.newslaw.net


نظر اکثریت:


گروه اول: مجموع اقدامات به عمل امده از ناحیه رئیس بانک و مرتکب (زوج) از افتتاح حساب تا صدور چک و بردن مال غیر وحدت اقدام تلقی رکن مادی کلاهبرداری محسوب می شود و هر دو فرد فوق به اتهام مشارکت در بزه کلاهبرداری قابل تعقیب می باشند و جرم جعل در فرض سوال محقق نیست.


گروه دوم : افتتاح حساب و اقدامات به عمل آمده از سوی مرتکب و رئیس بانک چون قلب حقیقت به قصد تقلب بوده است مشارکت جعل مادی اسناد رسمی محسوب و صدور چک و بردن مال دیگری که از سوی زوج (مرتکب) صورت گرفته چون وسیله مورد استفاده متقلبانه بوده از مصادیق بزه کلاهبرداری می باشد و چنانچه رئیس بانک و زوج در بردن مال دیگری وحدت قصد داشته باشند رئیس بانک تحت عنوان معاونت در بزه کلاهبرداری قابل تعقیب نیست.


نظر اقلیت


گروه اول: با توجه به روابط فی مابین زوجین و این که رئیس بانک نیز بر همین اساس و ذهنیت نسبت به افتتاح حساب اقدام کرده و در واقع چنین به نظر می رسد که شوهر با این نیت که از ناحیه همسرش اذن افتتاح حساب داشته و به عنوان نماینده مبادرت به این عمل نموده ، اقدام وی جعل محسوب نمی شود و دارنده چک صرفاً می تواند علیه صادرکننده چک که زوح بوده و به امضای ایشان صادر شده تحت عنوان صدور چک لامحل شکایت کند.


گروه دوم: اگر چه اقدام زوج در افتتاح حساب و صدور چک و برددن مال دیگری جعل مادی و کلاهبرداری است، لیکن اقدام رئیس بانک در افتتاح حساب جعل معنوی و سوءاستفاده از موقعیت شغلی و جلوگیری از اجرای قوانین مملکتی موضوع ماده 576 قانون مجازات اسلامی است.


www.newslaw.net


نظر کمیسیون نشست قضائی (29 جزائی


مجموع اقدامات انجام شده به نظر توسل به وسایل متقلبانه ای است که حسب مورد می تواند عنوان کلاهبرداری (بردن مال غیر) یا شروع به آن داشته باشد و عمل رئیس بانک که عالمانه اقدامات مذکور را تسهیل کرده معاونت در کلاهبرداری یا شروع به آن محسوب می شود. بدیهی است در صورتی که مبادرت به بردن مال غیر نشده باشد چون افتتاح کننده حساب به جای همسر فرد و با هویت او مدارک و اسناد مربوط را امضا و زمینه تضرر احتمالی همسر خویش را فراهم کرده است با شکایت زوجه شخص مذکور، عمل واقعه عنوان جعل داشته و اقدامات رئیس بانک نیز تحت عنوان معاونت در جعل قابلیت رسیدگی دارد.