ایران وکیل – در وبسایت مجمع امور داوری و میانجیگری اصفهان مقاله ای با موضوع داوری و میانجیگری سازمانی درج شده است. در زیر متن مقاله جهت مطالعه علاقمندان آورده شده است.


پر کاربرد ترین روش حل اختلاف جایگزین یا اِی دی آر (Alternative Dispute Resolution) می باشد که از لحاظ ساختاری با روش قضائی و مرسوم حل اختلاف نزدیکی و مشابهت دارد.

مهمترین رکن این سیستم، حل و فصل مناقشات خارج از مکانیسم قضائی است و مجرایی است که طرفین دعوا برای حل اختلافشان، به غیر از مرجع قضائی برمی گزینند.


این سیستم در قرن ها قبل و در زمان امپراطوری رم و هند نیز با شکلی مشابه به کار برده می شده است که شاید بتوان آن را با ریش سفیدی و میانجیگری بزرگ منشانه هم سو دانست. البته در موارد بسیاری به دلیل اینکه این سیستم خارج از عرف قضائی بوده با مخالفت هایی نیز روبرو بوده است ولی با وجود اینکه سیستم های حل اختلاف جایگزین (ADR) سابقۀ مقاومت و مخالفت های تاریخی دارد، این روش توانست بسیار سریع و به طور گسترده ای طرفدارانی را در سراسر جهان به خود جذب کند و در نهایت این سیستم به شکل یک دستورالعمل اروپایی از سال 2008 رواج بیشتری پیدا کرد.


به طور کلی ویژگی برجستۀ سیستم های حل اختلاف جایگزین را می توان در 4 دسته مذاکره ،میانجیگری،  مساعی جمیله، داوری  به اختصار طبقه بندی کرد و بعضی نیز با اضافه کردن مصالحه آن را به 5 دسته طبقه بندی کرده اند که البته امروزه بیشتر تمرکز و هدف مصالحه به سوی میانجیگری سوق داده شده است.

سیستم های جایگزین می تواند در کنار سیستم های قانونی دادگاههای رسمی در حوزه های قضائی معمول مانند بریتانیا استفاده شودکه اینک ما آن را به شکل یک مجمع داوری و میانجیگری اجرا کرده ایم.


از فواید داوری و میانجیگری سازمانی که به طور فزاینده ای در عرف بین الملل مورد استفاده قرار گرفته و به صورت یکپارچه و دوشادوش در کنار سیستم های قضائی در حال حرکت این است که اولاً سازگاری با اختلافات طرفین و موضوعات مختلف دعوا دارد.  ثانیاً انعطاف در روش های رفع اختلاف به گونه ای است که توسط طرفین دعوا قابل توافق است و بدون پیچیدگی های خاص قضائی در دادگاهها و اطالۀ دادرسی انجام می پذیرد.

از مهمترین ویژگی های داوری سازمانی حق انتخاب داور یا میانجیگر بی طرف است که توسط طرفین دعوا امکان پذیر است و در نتیجه سبب هر چه تخصصی تر شدن رسیدگی می شود که تسریع در توافق بین طرفین را صد چندان می کند.


داوری سازمانی قادر  است راه حل های عملی را برای طرفین دعوا که بخواهند یا علاقمند باشند، به سوی حل اختلافشان طراحی کند.

سرّی تر و محرمانه تر بودن پرونده ها با حفظ روابط و شهرت طرفین از دیگر علل برتری این سیستم است که شاه راه اعتماد سازمان داوری با هر یک از طرفین را به وجود می آورد که با ظرافت خاصی باعث دوام هر چه بیشتر توافق و موافقت نامه می شود.


باید خاطر نشان کرد انتخاب داور یا اشخاص ثالث بی طرف اختصاصی که صلاحیت اقدام در جهت حل و فصل اختلاف را دارد می تواند توسط خود ذی نفع باشد که از طریق تهیه و انتشار تشریفات و قواعد رسیدگی به نحوی که چگونگی مراحل و روند حل اختلاف را از ابتدا تا به انتها طی می کند همراه با مشاورۀ دقیق انجام می پذیرد.


آنیتا شمس


پایگاه نیوزی ایران وکیل