وکیل تقسیم ترکه : بعد از فوت مورث ، اموال او به وراثش منتقل می شود . برای این که وراث بتواند سهم خود را تملک کنند ، ابتدا لازم است ورثه مشخص شوند و میزان سهام هریک نیز مشخص شده و سپس اموال بین آن ها تقسیم شود . یا به اصطلاح عمل تقسیم ترکه در گروه وکلای ایلیا انجام شود .

گواهی انحصار وراثت :

برای مشخص شدن ورثه و میزان سهام آن ها ، گواهی انحصار وراثت تنظیم می شود که در حال حاضر ، صدور آن در صلاحیت شورای حل اختلاف است . در خصوص گواهی انحصاروراثت باید موارد زیر را مورد بررسی قرار داد :

الف ) اشخاصی که می توانند تقاضای گواهی انحصار وراثت کنند :

۱-وراث

۲- اشخاص ذینفع غیر از وراث

۱-طلبکار از متوفی

۲- وصی : در مواردی که تعیین وارث برای تنفیذ و اجرای وصایای متوفی لازم است

۳- موصی له : از جهت جهت حقی که به موصی به پیدا می کند . و تنفیذ وصیت مزبور از سوی وراث لازم است .

۴- اشخاصی که مالی از ترکه به وسیله وراث متوفی به آن ها انتقال یافته است .

ب) آثار گواهی انحصار وراثت :

تصرف در ترکه

ج) اعتراض به گواهی انحصاروراثت :

اگر به ضرر وارث یا اشخاص ذینفع باشد ، این اشخاص می تواند به آن اعتراض کنند .

ترکه :

منظور از ترکه ، دارایی مثبت می باشد . دارایی عبارت است از اموال عینی ، منفعت ، طلب وکلیه حقوق مالی . اما از این دارایی ، فقط دارایی مثبت به ورثه می رسد و دیون متوفی به ارث نمی رسد ، مگر این که مال از متوفی به جا مانده باشد و بتوان آن دیون را از آن اموال پرداخت کرد . و در واقع باید قبل از تقسیم ترکه نسبت به پرداخت دیون اقدام کرد . البته در صورتی که ورثه حاضر به پرداخت دیون طلبکاران باشند ، طلبکاران نمی توانند عین ترکه را مطالبه کنند .

-دیه به ارث می رسد . ضرر و زیان هم قابل مطالبه است .

-دیون موجل حال می شود .

– هرنوع مالی ممکن است باشد . عین معین و کلی ، منفعت حقوق وابسته به اموال و حقوق معنوی

مرجع صالح برای تقسیم ترکه :

در حال حاضر ، در صورتی که هنوز ترکه تقسیم نشده باشد ، دادگاه آخرین اقامتگاه متوفی صالح است .

وضعیت متوفایی که وارث او معلوم نیست و متوفای اوارث :

برای این حالت ، مدیر ترکه جهت اداره ترکه تعیین می شود .

امور راجع به ترکه :

تصفیه ترکه : منظور از تصفیه ترکه ، تعیین دیون و حقوق متوفی و ادای دیون او و نیز اخراج مورد وصیت از ترکه است .

تصفیه ترکه به تقاضای هریک از ورثه و وصی متوفی انجام می شود . تصفیه ترکه در دادگاه و توسط مدیر تصفیه منصوب از طرف دادگاه و با نظارت دادگاه و یا وصی انجام می شود .

پس از ادای دیون ، نسبت به تحریر ترکه اقدام می شود . وصول مطالبات و جمع آوری و حفظ اموال و عواید آن و فروش اموال ضایع شدنی و به طور کلی اداره اموال مزبور به عهده مدیر تصفیه است.

پس از تحریر ، مدیر تصفیه ، ورثه ، طلبکاران و سایر اشخاص ذینفع را دعوت می کند و دیون وابسته به ترکه را ادا می کنند . اصولا فروش اموال متوفی به وسیله مدیر تصفیه باید از طریق مزایده انجام شود .

دیونی که لازم است قبل از تقسیم ترکه ادا شود :

۱-هزینه کفن و دفن و تجهیز و سایر هزینه های ضروری

۲- دیون وابسته به اعیان ترکه : مانند دین دارای وثیقه . که بعد از کفن و دفن ، مقدم بر سایر هستند .

۳- سایر دیون :

۱-حقوق خدمه و کارگران

۲- مطالبات اشخاص که مال آن ها به عنوان ولایت یا قیمومیت تحت اداره متوفی بوده

۳- طلب پزشک و دارو فروش

۴- نفقه زن و مهریه

۵- دعوای طلب از میت و دعوای طلب میت : علیه ورثه یا وصی مطرح است . در مورد متوفای بلا وارث ، دعوا علیه مدیر ترکه مطرح می شود .

بحث مهر و موم ترکه :

در صورتی که ما ترک ، مال مشاع باشد و یا طلبی علیه متوفی مطرح باشد که مستند به سند رسمی یا حکم دادگاه باشد ، در صورتی که طلب دارای وثیقه و تامین نباشد ، می توان بحث مهرو موم ترکه را مطرح کرد . مهر و موم ترکه برای حفظ و تشخیص وضعیت مالی متوفی و موصی له و طلبکاران مطرح می شود .

وضعیت ورثه در فرض قبول یا رد ترکه :

۱-قبول ترکه :

الف) قبل از تحریر ، بدون قید و شرط : مسئول پرداخت تمام دیون هستند . اعم از این که دارایی بیش از دیون باشد یا کمتر از آن .

-قبول ترکه ممکن است به طور صریح و از راه تنظیم سند رسمی یا عادی انجام شود و یا ضمنی ، یعنی از راه انجام دادن عملیاتی که در ترکه کاشف از قبول آن باشد . مانند بیع و صلح .

ب ) به شرط تحریر ترکه : مسئولیت ورثه به میزانی است که در صورت تحریر نوشته شده

۲- رد ترکه : در حکم ترکه بلا وارث است .

-بعد از انجام این مراحل بحث تقسیم ترکه مطرح می شود . در بحث تقسیم ترکه ابتدا باید به توضیح بحث قواعد مهم ارث بپردازیم .

قواعد مهم ارث :

۱-انحصارمنشاء ارث به سبب و نسب

۲- اصل وراثت نزدیک تر ( طبقات سه گانه ارث )

۳- چگونگی تقسیم ترکه ( تقسیم به فرض ، رد و قرابت )

۴- کاهش سهم دختر و دخترها ، خواهر و خواهرهای ابوینی و ابی در صورت کمبود ترکه نسبت به سهام

۵- رد زیادی ترکه نسبت به جمع فروض به صاحبان فرض

۶- وراثت بر اساس قائم مقامی

۷- محزوم بودن خویشاوندان ابی با وجود خویشاوندان ابوینی در طبقه دوم و سوم

۸- فرض بودن ارث خویشاوندان مادری در طبقه دوم و سوم و نیز خواهر و خواهرهای ابوینی و ابی و قرابتی بودن ارث سایر خویشاوندان این دو طبقه

۹- دو برابر بودن سهم مذکور نسبت به سهم اناث در اولاد و خویشان ابوینی و ابی و مساوی بودن آن ها در خویشاوندان امی طبقه دوم و سوم

۱۰- فرضی بودن ارث زوج و زوجه

منبع : وکیل ملکی